Bị Táo Bón Không Nên Ăn Gì, Uống Gì Để Tránh Nặng Hơn?

Bị táo bón nên hạn chế ăn những món gì?

Khi bị táo bón, bạn nên hạn chế những thực phẩm ít chất xơ nếu chúng đang chiếm phần lớn khẩu phần, đặc biệt là thức ăn nhanh, thịt chế biến sẵn, đồ chiên nhiều dầu mỡ, bánh kẹo và các sản phẩm làm chủ yếu từ bột tinh chế. Bạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn từng món, nhưng nếu ăn những thực phẩm này thường xuyên mà lại ăn ít rau, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt, chế độ ăn sẽ khó cung cấp đủ chất xơ để hỗ trợ việc đi tiêu.

Thức ăn nhanh

Thức ăn nhanh nên được hạn chế nếu bạn đang bị táo bón vì nhiều bữa ăn kiểu này có ít chất xơ. Một phần ăn gồm hamburger, gà chiên, khoai tây chiên hoặc những món tương tự có thể cung cấp khá nhiều năng lượng nhưng lại có rất ít rau, trái cây và các nguồn chất xơ khác.

Vấn đề không nằm ở một bữa thức ăn nhanh riêng lẻ. Nếu bạn thường xuyên ăn những bữa như vậy, các thực phẩm có chất xơ sẽ có ít cơ hội xuất hiện trong khẩu phần, khiến tổng lượng chất xơ bạn ăn trong ngày có thể thấp.

Thịt chế biến sẵn

Xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói và nhiều loại thịt chế biến sẵn hầu như không cung cấp chất xơ. Nếu những món này xuất hiện thường xuyên nhưng rau, trái cây và các loại đậu lại rất ít, khẩu phần của bạn có thể thiếu những thực phẩm giúp tăng lượng chất xơ.

Điều này không có nghĩa thịt chế biến sẵn vừa ăn vào sẽ trực tiếp làm phân bị giữ lại trong ruột. Bạn nên nhìn vào cả bữa ăn: càng nhiều thực phẩm không có chất xơ chiếm chỗ trong khẩu phần thì càng khó ăn đủ những nguồn chất xơ khác.

Đồ chiên và các món nhiều dầu mỡ

Bạn nên hạn chế ăn quá nhiều đồ chiên và những món nhiều dầu mỡ khi đang bị táo bón, đặc biệt nếu chúng thường xuyên thay thế rau, đậu hoặc ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn. Những món như gà chiên, khoai tây chiên hoặc các món chiên nhiều bột thường có ít chất xơ nhưng lại dễ khiến một bữa ăn trở nên rất no.

Một số người cũng cảm thấy đầy bụng hoặc khó chịu hơn sau khi ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo. Vì vậy, nếu bạn nhận thấy những bữa ăn nhiều dầu mỡ thường đi kèm cảm giác nặng bụng và khó đi tiêu hơn, bạn nên giảm lượng ăn và theo dõi lại.

Bánh ngọt, bánh quy và kẹo

Bánh ngọt, bánh quy, kẹo và nhiều loại đồ ăn vặt làm từ đường hoặc bột tinh chế thường cung cấp ít chất xơ. Nếu bạn dùng những món này nhiều lần trong ngày, chúng có thể thay thế trái cây, các loại hạt hoặc những món ăn vặt có chất xơ cao hơn.

Bạn không cần kiêng tuyệt đối đồ ngọt, nhưng nên hạn chế lượng ăn nếu chế độ ăn hiện tại vốn đã ít rau, trái cây và các nguồn chất xơ khác. Một món bánh nhỏ thỉnh thoảng không phải vấn đề giống như việc bánh kẹo trở thành món ăn vặt chính mỗi ngày.

Cơm trắng, bánh mì trắng và các sản phẩm từ ngũ cốc tinh chế nếu ăn quá nhiều

Cơm trắng, bánh mì trắng, mì và nhiều sản phẩm từ ngũ cốc tinh chế thường có ít chất xơ hơn ngũ cốc nguyên hạt. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người bị táo bón phải bỏ cơm trắng hoặc thay toàn bộ những món ăn quen thuộc.

Bạn nên xem lại tỷ lệ trong cả khẩu phần. Nếu hầu hết tinh bột trong ngày đến từ thực phẩm tinh chế trong khi rau, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt lại rất ít, bạn có thể giảm bớt một phần thực phẩm tinh chế và thêm những nguồn chất xơ khác.

Phô mai và các món có nhiều phô mai nếu ăn thường xuyên

Phô mai hầu như không cung cấp chất xơ, vì vậy bạn nên hạn chế ăn quá nhiều nếu khẩu phần hiện tại vốn đã thiếu rau, trái cây hoặc những nguồn chất xơ khác. Một bữa ăn có nhiều phô mai, thịt và bột tinh chế nhưng rất ít thực phẩm thực vật sẽ cung cấp ít chất xơ hơn một bữa ăn đa dạng.

Không thể nói phô mai sẽ làm tất cả mọi người bị táo bón. Nếu bạn vẫn ăn một lượng vừa phải và chế độ ăn còn lại có đủ các nguồn chất xơ, bạn không cần loại bỏ hoàn toàn thực phẩm này.

Bị táo bón nên hạn chế uống gì?

Khi bị táo bón, bạn nên hạn chế uống quá nhiều rượu bia, cà phê hoặc những đồ uống có nhiều caffeine nếu nhận thấy chúng khiến tình trạng đi tiêu khó khăn hơn. Bạn cũng không nên để nước ngọt và các loại đồ uống nhiều đường thay thế phần lớn nước lọc trong ngày. Điều quan trọng là duy trì đủ lượng chất lỏng cho cơ thể và theo dõi phản ứng của chính mình với từng loại đồ uống.

Rượu bia

Bạn nên hạn chế rượu bia khi đang bị táo bón, đặc biệt nếu uống nhiều. Rượu có thể làm tăng lượng nước tiểu ở một số người, đồng thời những buổi uống nhiều rượu bia thường khiến bạn ít chú ý đến việc uống nước lọc trong ngày.

Khi cơ thể thiếu nước, đại tràng có thể tiếp tục hấp thu nước từ phần chất thải đang đi qua, khiến phân trở nên khô và cứng hơn. Vì vậy, nếu bạn đang khó đi ngoài và thường xuyên uống nhiều rượu bia, giảm lượng uống là một thay đổi đáng cân nhắc.

Cà phê và đồ uống có nhiều caffeine

Cà phê không ảnh hưởng giống nhau ở tất cả mọi người. Một số người cảm thấy muốn đi tiêu sau khi uống cà phê vì cà phê có thể kích thích hoạt động của đại tràng, nhưng cũng có người nhận thấy khi uống nhiều cà phê trong ngày thì phân khô hơn hoặc tình trạng táo bón trở nên khó chịu hơn.

Nếu bạn uống khoảng ba ly cà phê trở lên mỗi ngày và nhận thấy mình khó đi ngoài hơn, bạn nên thử giảm lượng cà phê trong một thời gian rồi theo dõi lại. Điều quan trọng ở đây là phản ứng thực tế của cơ thể bạn, chứ không phải cố giữ hoặc bỏ cà phê theo một quy tắc áp dụng cho tất cả mọi người.

Bạn cũng nên xem cà phê đang chiếm bao nhiêu trong tổng lượng đồ uống mỗi ngày. Nếu phần lớn thời gian bạn uống cà phê nhưng rất ít uống nước lọc, việc giảm cà phê và uống nước đều hơn trong ngày có thể hợp lý hơn là chỉ tập trung vào việc cà phê có “gây táo bón” hay không.

Nước tăng lực và các loại đồ uống chứa nhiều caffeine

Nước tăng lực và một số loại đồ uống đóng chai có thể cung cấp lượng caffeine khá cao, đặc biệt nếu bạn dùng nhiều lon hoặc kết hợp với cà phê trong cùng một ngày. Khi đó, tổng lượng caffeine bạn nạp vào có thể cao hơn nhiều so với việc chỉ uống một ly cà phê thông thường.

Nếu đang bị táo bón và có thói quen dùng nhiều đồ uống chứa caffeine, bạn nên giảm bớt rồi theo dõi tình trạng đi tiêu. Bạn cũng nên đọc lượng caffeine ghi trên nhãn thay vì chỉ dựa vào tên loại đồ uống.

Nước ngọt và đồ uống nhiều đường nếu dùng thay nước lọc

Nước ngọt không phải nguyên nhân trực tiếp gây táo bón ở tất cả mọi người, nhưng bạn không nên dùng nước ngọt để thay thế phần lớn nước lọc trong ngày. Nếu thói quen uống nước của bạn chủ yếu là nước ngọt trong khi lượng nước lọc rất ít, đây là điều nên điều chỉnh.

Bạn có thể xem nước lọc là nguồn nước uống chính, còn nước ngọt chỉ là đồ uống dùng thêm. Cách này giúp bạn duy trì lượng nước cần thiết mà không phải tìm một loại nước đặc biệt để “trị” táo bón.

Những loại trà quảng cáo có tác dụng xổ hoặc “thải độc”

Bạn không nên thường xuyên uống các loại trà được quảng cáo với mục đích làm tiêu chảy, “xổ ruột” hoặc “thải độc” để giải quyết táo bón. Việc đi phân lỏng sau khi uống một sản phẩm có tác dụng kích thích đường ruột không đồng nghĩa nguyên nhân gây táo bón đã được giải quyết.

Nếu bạn phải dựa vào một loại trà hoặc sản phẩm gây đi ngoài mới có thể đi tiêu, bạn nên xem lại tình trạng của mình thay vì tiếp tục sử dụng thường xuyên. Táo bón kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần cần được tìm nguyên nhân cụ thể.

Người bị táo bón có phải kiêng hoàn toàn những món trên không?

Không, phần lớn người bị táo bón không cần lập một danh sách thực phẩm phải kiêng tuyệt đối. Điều quan trọng hơn là hạn chế những món ít chất xơ hoặc những đồ uống không phù hợp nếu chúng đang chiếm quá nhiều trong chế độ ăn và khiến bạn ăn hoặc uống ít những lựa chọn có lợi hơn.

Cách dễ thực hiện hơn là nhìn vào cả ngày ăn uống thay vì xem từng món riêng lẻ là “tốt” hay “xấu”. Nếu một ngày của bạn có nhiều thịt, bánh mì trắng, đồ chiên và bánh kẹo nhưng gần như không có rau, trái cây hoặc các loại đậu, điều cần thay đổi là tỷ lệ giữa các nhóm thực phẩm.

Nếu giảm những món trên thì nên thay bằng gì?

Khi giảm thực phẩm ít chất xơ, bạn nên dành phần khẩu phần đó cho những thực phẩm cung cấp chất xơ như rau, trái cây, các loại đậu, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt. Bạn cũng nên uống nước đều trong ngày thay vì chờ đến khi rất khát mới uống.

Ví dụ, nếu trước đây bữa sáng thường chỉ có bánh mì trắng và thịt chế biến sẵn, bạn có thể thêm trái cây hoặc một nguồn ngũ cốc có nhiều chất xơ hơn. Nếu bữa trưa chủ yếu là cơm và thịt, bạn có thể tăng thêm rau hoặc một món từ đậu thay vì chỉ cố giảm lượng thức ăn.

Nếu muốn xem đầy đủ những lựa chọn có thể đưa vào khẩu phần, bạn có thể tham khảo bị táo bón nên ăn gì và uống gì. Bài này tập trung vào những món nên hạn chế, còn bài đó sẽ giúp bạn lựa chọn thực phẩm và đồ uống để thay thế.

Kiêng đúng thực phẩm nhưng vẫn táo bón thì sao?

Nếu đã giảm những thực phẩm ít chất xơ, uống đủ nước và ăn đa dạng hơn mà vẫn thường xuyên bị táo bón, bạn không nên tiếp tục loại bỏ thêm thực phẩm một cách máy móc. Táo bón không chỉ phụ thuộc vào việc bạn ăn gì mà còn có thể liên quan đến vận động, thói quen đi tiêu, thuốc đang sử dụng hoặc những vấn đề khác của cơ thể.

Người làm văn phòng có thể ăn khá tốt nhưng vẫn ngồi nhiều giờ và thường xuyên nhịn đi tiêu vì công việc. Người lớn tuổi cũng có thể ăn đủ rau nhưng đi lại ít vì cơ thể yếu, đau khớp hoặc mới ốm dậy. Trong những trường hợp này, việc tiếp tục cắt bỏ thêm thực phẩm chưa chắc giúp tình trạng đi tiêu cải thiện.

Nếu đã điều chỉnh ăn uống mà táo bón vẫn kéo dài hoặc thường xuyên tái diễn, bạn không nên tiếp tục loại bỏ thêm nhiều thực phẩm. Lúc này, bạn nên xem lại mức độ và thời gian kéo dài của tình trạng để biết mình có cần đi khám hay không. Bạn có thể tìm hiểu bị táo bón khi nào nên đi khám để nhận biết những trường hợp không nên tiếp tục tự xử lý tại nhà.

Câu hỏi thường gặp

Bị táo bón có nên nhịn ăn hoặc ăn thật ít để giảm lượng phân không?

Không, bạn không nên nhịn ăn hoặc cố tình ăn thật ít với mục đích tạo ra ít phân hơn. Khi ăn quá ít, bạn cũng có thể nhận được ít chất xơ hơn và không cung cấp đủ năng lượng, chất dinh dưỡng mà cơ thể cần.

Nếu chế độ ăn hiện tại có nhiều thực phẩm ít chất xơ, bạn nên thay đổi thành phần bữa ăn thay vì giảm mạnh lượng thức ăn. Mục tiêu là dành nhiều chỗ hơn cho những thực phẩm phù hợp chứ không phải cố ăn càng ít càng tốt.

Bị táo bón có nên ngừng uống cà phê không?

Không phải ai bị táo bón cũng cần ngừng hoàn toàn cà phê. Tuy nhiên, nếu bạn uống nhiều cà phê mỗi ngày và nhận thấy càng uống nhiều thì càng khó đi ngoài, bạn nên giảm lượng uống trong một thời gian để xem tình trạng có thay đổi hay không.

Đặc biệt, nếu bạn thường uống từ khoảng ba ly cà phê trở lên mỗi ngày, hãy chú ý cả tổng lượng caffeine và lượng nước lọc mình uống. Mức “ba ly” không phải ngưỡng gây táo bón áp dụng cho tất cả mọi người, nhưng đây có thể là mức đáng để bạn xem lại nếu chính cơ thể mình thường xuyên phản ứng không tốt khi uống nhiều.

Bị táo bón có nên kiêng thịt không?

Không, bạn không cần kiêng thịt hoàn toàn khi bị táo bón. Thịt không cung cấp chất xơ, vì vậy điều quan trọng là không để khẩu phần chỉ có nhiều thịt nhưng lại quá ít rau, trái cây, đậu hoặc những nguồn chất xơ khác.

Nếu đang ăn nhiều thịt mỗi ngày, bạn có thể giảm bớt một phần và dành thêm chỗ cho các món có chất xơ. Cách điều chỉnh này hợp lý hơn việc loại bỏ hoàn toàn thịt khỏi chế độ ăn.

Bị táo bón có nên uống sữa không?

Có thể, bạn không cần ngừng uống sữa chỉ vì đang bị táo bón. Sữa không cung cấp chất xơ, nhưng điều đó không có nghĩa sữa chắc chắn làm bạn bị táo bón.

Nếu bạn nhận thấy sau khi uống nhiều sữa hoặc dùng một sản phẩm từ sữa cụ thể thì tình trạng đi tiêu thường xuyên thay đổi, bạn có thể giảm lượng dùng và theo dõi lại. Không nên tự loại bỏ toàn bộ sữa và các sản phẩm từ sữa trong thời gian dài nếu chưa có lý do rõ ràng.

Bị táo bón có nên uống trà không?

Có thể, người bị táo bón không cần kiêng trà một cách mặc định. Tuy nhiên, một số loại trà có caffeine, vì vậy nếu bạn uống nhiều trà đậm đồng thời uống thêm cà phê hoặc nước tăng lực, tổng lượng caffeine trong ngày có thể khá cao.

Bạn nên uống với lượng phù hợp và vẫn duy trì nước lọc là một trong những nguồn nước chính trong ngày. Riêng các loại trà có tác dụng gây tiêu chảy hoặc được quảng cáo để “xổ” và “thải độc” thì không nên sử dụng thường xuyên để xử lý táo bón.

Bị táo bón có nên tránh ăn chuối không?

Không, bạn không cần tránh tất cả các loại chuối chỉ vì đang bị táo bón. Thành phần của chuối thay đổi theo độ chín, và phản ứng sau khi ăn cũng có thể khác nhau giữa từng người.

Nếu bạn vẫn ăn chuối bình thường mà tình trạng đi tiêu không xấu đi, không có lý do phải loại bỏ hoàn toàn thực phẩm này. Chuối xanh còn chứa chất xơ và tinh bột kháng tự nhiên; nếu quan tâm đến dạng thực phẩm này, bạn có thể tìm hiểu bột chuối xanh có giúp giảm táo bón không trước khi lựa chọn.

Ăn phô mai có làm táo bón nặng hơn không?

Không thể khẳng định phô mai sẽ làm táo bón nặng hơn ở tất cả mọi người. Phô mai gần như không cung cấp chất xơ, vì vậy điều đáng xem xét hơn là bạn ăn bao nhiêu và cả khẩu phần còn có những thực phẩm nào khác.

Nếu bạn thường xuyên ăn nhiều phô mai, thịt và thực phẩm từ bột tinh chế nhưng lại ăn rất ít rau, trái cây hoặc các loại đậu, bạn nên điều chỉnh tỷ lệ giữa các nhóm thực phẩm. Bạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn phô mai.

Ăn nhiều ớt có làm táo bón nặng hơn không?

Không phải ai bị táo bón cũng cần kiêng ớt hoặc đồ cay. Tuy nhiên, nếu bạn ăn cay nhiều và thường xuyên bị đau bụng, nóng rát hậu môn hoặc khó chịu khi đi tiêu, bạn nên giảm lượng ăn trong một thời gian để theo dõi phản ứng của cơ thể.

Đặc biệt, nếu phân đang khô cứng và việc đi tiêu khiến vùng hậu môn bị đau hoặc rát, ăn quá cay có thể làm cảm giác khó chịu rõ hơn ở một số người. Vì vậy, bạn không cần mặc định đồ cay gây táo bón, nhưng cũng không nên cố ăn nhiều nếu cơ thể đang phản ứng không tốt.

Kiêng hết những món dễ gây táo bón thì có hết táo bón không?

Không, việc hạn chế những thực phẩm ít chất xơ chưa chắc giúp táo bón hết hoàn toàn. Bạn vẫn cần ăn đủ chất xơ, uống đủ nước và xem lại những yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến việc đi tiêu.

Nếu đã điều chỉnh ăn uống mà táo bón vẫn kéo dài hoặc thường xuyên tái diễn, bạn không nên tiếp tục loại bỏ thêm nhiều thực phẩm. Lúc này, việc tìm nguyên nhân sẽ quan trọng hơn việc xây dựng một danh sách ngày càng dài những món phải kiêng.