Collagen Chiết Xuất Từ Đâu? Các Nguồn Phổ Biến Hiện Nay

Collagen được chiết xuất từ đâu?

Collagen dùng trong thực phẩm bổ sung chủ yếu được sản xuất từ các mô giàu collagen của động vật như da, xương, sụn và vảy. Những nguồn nguyên liệu phổ biến hiện nay gồm cá, bò, heo và gà.

Collagen vốn là một protein cấu trúc có nhiều trong da, xương, sụn, gân và các mô liên kết của động vật. Trong sản xuất, nhà sản xuất có thể tận dụng những phần giàu collagen như da cá, da bò hoặc sụn gà, sau đó trải qua các công đoạn xử lý để thu nhận collagen, gelatin hoặc tiếp tục thủy phân thành collagen peptides.

Vì vậy, khi trên bao bì ghi collagen cá, collagen bò hoặc collagen gà, thông tin này đang nói đến nguồn nguyên liệu ban đầu. Nó không đồng nghĩa với dạng collagen cuối cùng mà bạn uống vào, vì collagen còn có thể được xử lý theo những cách khác nhau trong quá trình sản xuất.

(Ảnh: Da, vảy và xương cá đều có thể được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất collagen cá)

Collagen từ cá, bò, heo và gà khác nhau như thế nào?

Cá, bò, heo và gà đều có thể cung cấp collagen, nhưng nguồn nguyên liệu và thành phần collagen thu được có những điểm khác nhau. Vì vậy, nguồn collagen là một thông tin đáng xem khi lựa chọn sản phẩm, nhưng không nên dùng riêng tiêu chí này để kết luận loại nào tốt nhất.

Collagen từ cá

Collagen cá thường được thu nhận từ da, vảy, xương và những phần giàu collagen khác của cá. Collagen type I là thành phần nổi bật trong nhiều nguồn collagen từ cá và đây cũng là type collagen có nhiều trong da người.

Trong các sản phẩm chăm sóc da, collagen cá vì thế là một nguồn nguyên liệu được sử dụng khá phổ biến. Tuy nhiên, cụm từ “collagen cá” mới cho biết collagen có nguồn gốc từ cá; muốn biết sản phẩm cung cấp collagen ở dạng nào, bạn vẫn cần đọc thêm thông tin như collagen thủy phân hoặc collagen peptides trên nhãn.

Collagen từ bò

Collagen bò thường được sản xuất từ da, xương và những mô liên kết của bò, trong đó collagen type I và type III là những thành phần phổ biến. Nguồn nguyên liệu này được sử dụng rộng rãi để sản xuất gelatin và collagen thủy phân.

Không nên cho rằng collagen bò khó hấp thu chỉ vì có nguồn gốc từ động vật trên cạn. Nếu collagen đã được thủy phân thành các peptide nhỏ hơn, đặc tính của sản phẩm không còn được quyết định đơn giản bởi việc nguyên liệu ban đầu đến từ bò hay cá.

Collagen từ heo

Da và các mô liên kết của heo cũng là nguồn nguyên liệu có thể dùng để sản xuất collagen, với collagen type I và type III thường chiếm tỷ lệ đáng kể. Collagen từ heo được ứng dụng trong thực phẩm, y sinh và nhiều sản phẩm có nguồn gốc collagen khác.

Với người có yêu cầu riêng về chế độ ăn, tôn giáo hoặc muốn tránh nguyên liệu từ heo, nguồn collagen này cần được kiểm tra trên nhãn sản phẩm. Đây cũng là một lý do nguồn nguyên liệu vẫn có ý nghĩa dù nó không tự quyết định hiệu quả của sản phẩm.

Collagen từ gà

Gà là một nguồn collagen khác, trong đó sụn gà được biết đến nhiều với collagen type II. Vì collagen type II là thành phần quan trọng của sụn, nguồn collagen này thường được quan tâm trong các sản phẩm hướng đến sức khỏe khớp.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi sản phẩm collagen từ gà đều giống nhau hoặc cứ collagen từ sụn gà thì sẽ có cùng công dụng. Dạng collagen, hàm lượng và bằng chứng của sản phẩm cụ thể vẫn cần được xem xét.

Collagen từ cá có tốt hơn collagen từ bò hoặc heo không?

Không thể kết luận collagen từ cá luôn tốt hơn collagen từ bò hoặc heo chỉ dựa vào nguồn nguyên liệu. Nếu mục tiêu là chăm sóc da, collagen cá là một lựa chọn phổ biến, nhưng hiệu quả của sản phẩm còn liên quan đến dạng collagen, hàm lượng sử dụng và bằng chứng của công thức cụ thể.

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là khái niệm collagen cá và collagen peptides. Collagen peptides là kết quả của quá trình thủy phân collagen thành những đoạn peptide nhỏ hơn; đây không phải đặc tính chỉ collagen cá mới có. Collagen có nguồn gốc từ bò, heo hoặc những nguồn phù hợp khác cũng có thể được thủy phân.

Vì vậy, không nên lập luận rằng collagen cá có phân tử nhỏ nên mặc nhiên hấp thu tốt hơn collagen bò. Nếu muốn hiểu rõ sự khác nhau giữa collagen ban đầu, collagen thủy phân và peptide collagen, mời bạn tham khảo bài viết Collagen peptide là gì.

(Ảnh: Quá trình thủy phân tạo ra các peptide có kích thước nhỏ hơn collagen ban đầu)

Collagen có được chiết xuất từ thực vật không?

Collagen tự nhiên không được chiết xuất từ rau, củ, quả hoặc các loại thực vật thông thường vì thực vật không tạo ra collagen như động vật. Vì vậy, một sản phẩm được gọi là “collagen thực vật” không nên mặc nhiên được hiểu là collagen tự nhiên lấy trực tiếp từ cây.

Một số sản phẩm dành cho người ăn chay sử dụng vitamin C, axit amin, khoáng chất hoặc các thành phần thực vật có liên quan đến quá trình cơ thể tự tổng hợp collagen. Cách gọi và thành phần giữa các sản phẩm có thể khác nhau, nên người mua cần đọc bảng thành phần để biết sản phẩm thực sự cung cấp gì.

Cũng cần phân biệt nhóm sản phẩm này với collagen được tạo ra bằng các công nghệ sinh học mới. Việc collagen có thể được sản xuất bằng vi sinh vật hoặc công nghệ tái tổ hợp không có nghĩa collagen đó được “chiết xuất từ thực vật” theo cách thường được hiểu.

Nguồn collagen có phải là tiêu chí quan trọng nhất khi lựa chọn?

Nguồn collagen là một tiêu chí đáng xem, nhưng không phải thông tin duy nhất quyết định một sản phẩm có phù hợp hay không. Sau khi biết collagen đến từ cá, bò, heo hay gà, bạn nên xem tiếp dạng collagen, hàm lượng và mục đích sử dụng của sản phẩm.

Ví dụ, nếu đang lựa chọn collagen để chăm sóc da, việc sản phẩm sử dụng collagen peptides và công bố rõ lượng collagen trong mỗi khẩu phần thường cung cấp thêm thông tin hữu ích hơn so với một lời quảng cáo chỉ nhấn mạnh “collagen cá biển”.

Nguồn nguyên liệu lại đặc biệt quan trọng khi bạn bị dị ứng với một loại thực phẩm, có chế độ ăn riêng hoặc cần tránh một nguồn động vật nhất định. Trong những trường hợp này, thông tin nguồn gốc không chỉ liên quan đến lựa chọn sản phẩm mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng sử dụng.

Collagen trong Hector Collagen có nguồn gốc từ đâu?

Hector Collagen sử dụng collagen peptides được sản xuất từ da cá tại Việt Nam. Đây là nguồn nguyên liệu phù hợp với thế mạnh của ngành thủy sản trong nước, đồng thời collagen từ da cá hiện cũng được sử dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm bổ sung và chăm sóc sức khỏe trên thế giới.

Da cá không phải là nguồn collagen thay thế tạm thời cho da bò hoặc da heo. Trong quá trình chế biến thủy sản, một lượng lớn da, vảy và xương được tạo ra và đây đều là những phần giàu collagen có thể tiếp tục được sử dụng làm nguyên liệu. Việc tận dụng những phụ phẩm này để sản xuất collagen vừa tạo ra nguồn nguyên liệu có giá trị, vừa hạn chế lãng phí trong ngành chế biến thủy sản.

Việt Nam có ngành nuôi trồng và chế biến cá tra phát triển, vì vậy trong nước đã có khả năng sản xuất collagen peptide từ da cá thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên liệu nhập khẩu. Collagen peptide sản xuất tại Việt Nam từ da cá tra cũng đã được xuất khẩu để làm nguyên liệu thực phẩm tại những thị trường có ngành thực phẩm bổ sung phát triển như Hàn Quốc.

Hector sử dụng nguồn collagen peptides từ da cá Việt Nam cho các sản phẩm collagen của mình. Với Hector Collagen, mỗi chai 50 ml cung cấp 5.000 mg collagen peptides, kết hợp với 10 mg HA, 200 mg Cordyceps militaris và các thành phần khác trong công thức.

Ở đây cần phân biệt hai thông tin. “Da cá” cho biết collagen ban đầu được lấy từ đâu, còn “collagen peptides” cho biết collagen đã được thủy phân thành những đoạn peptide nhỏ hơn. Vì vậy, khi đánh giá nguồn collagen của Hector, không nên chỉ nhìn vào nguyên liệu là cá mà còn cần xem dạng collagen và hàm lượng thực tế có trong sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp về nguồn gốc collagen

Collagen được làm từ da cá hay vảy cá?

Collagen cá có thể được sản xuất từ da, vảy, xương và những phần giàu collagen khác của cá. Nguyên liệu cụ thể phụ thuộc vào từng nhà sản xuất, vì vậy không nên mặc định mọi collagen cá đều được làm từ vảy cá.

Collagen cá và collagen biển có giống nhau không?

Collagen cá có nguồn gốc cụ thể từ cá, còn khái niệm collagen biển có thể được dùng rộng hơn cho collagen có nguồn gốc từ các sinh vật biển. Khi lựa chọn sản phẩm, thông tin về loài và bộ phận được sử dụng làm nguyên liệu sẽ cụ thể hơn cách gọi chung “marine collagen”.

Collagen cá biển sâu có tốt hơn collagen từ những loại cá khác không?

Không thể kết luận collagen tốt hơn chỉ vì nguyên liệu được giới thiệu là “cá biển sâu”. Muốn đánh giá sản phẩm, bạn vẫn cần xem nguồn nguyên liệu cụ thể, dạng collagen, hàm lượng, quy trình sản xuất và bằng chứng phù hợp với mục đích sử dụng.

Người dị ứng cá có uống collagen cá được không?

Người có tiền sử dị ứng với cá không nên tự cho rằng collagen cá đã qua xử lý sẽ chắc chắn an toàn với mình. Bạn cần kiểm tra nguồn nguyên liệu trên nhãn và nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng nếu từng có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với cá.

Người ăn chay có dùng collagen được không?

Collagen thông thường có nguồn gốc động vật nên không phù hợp với người thực hiện chế độ ăn chay loại bỏ hoàn toàn thành phần động vật. Những sản phẩm được giới thiệu dành cho người ăn chay cần được kiểm tra bảng thành phần để xác định chúng cung cấp collagen thực sự hay chỉ cung cấp các dưỡng chất liên quan đến quá trình cơ thể tổng hợp collagen.

Collagen từ da cá có nhiều chất béo không?

Không nên đánh giá lượng chất béo của thành phẩm chỉ dựa vào việc collagen ban đầu được lấy từ da cá. Nguyên liệu phải trải qua quá trình xử lý và tinh sạch, vì vậy muốn biết sản phẩm cuối cùng chứa bao nhiêu chất béo, bạn nên xem bảng thành phần dinh dưỡng của chính sản phẩm đó.

Collagen lấy từ bộ phận nào thì sẽ tốt cho bộ phận đó phải không?

Không. Uống collagen từ da cá không có nghĩa collagen sẽ đi thẳng đến da, cũng như collagen lấy từ sụn không tự động đi nguyên vẹn đến khớp. Collagen đường uống được tiêu hóa trước khi các peptide và axit amin được hấp thu, còn lợi ích của sản phẩm cần được đánh giá dựa trên dạng collagen và bằng chứng phù hợp với mục đích sử dụng.

Collagen từ da cá Việt Nam có nguy cơ tồn dư thuốc trong nuôi trồng thủy sản không?

Chưa thể khẳng định collagen từ da cá hoàn toàn không có nguy cơ tồn dư thuốc chỉ dựa vào nguồn gốc Việt Nam. Tuy nhiên, cá nuôi dùng làm thực phẩm xuất khẩu phải đáp ứng các yêu cầu kiểm soát an toàn của thị trường nhập khẩu; chẳng hạn, Liên minh châu Âu yêu cầu các nước xuất khẩu thực phẩm có nguồn gốc động vật phải thực hiện chương trình kiểm soát dư lượng thuốc thú y và các chất có thể gây ô nhiễm.

Vì vậy, điều quan trọng hơn là collagen được sản xuất từ nguồn nguyên liệu có kiểm soát và bởi đơn vị đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Với nguồn collagen từ da cá Việt Nam được sử dụng cho Hector, hiện chưa có thông tin cho thấy nguyên liệu này có vấn đề mất an toàn do tồn dư thuốc trong nuôi trồng thủy sản, bạn có thể hoàn toàn an tâm sử dụng.

Collagen từ cá biển có nguy cơ nhiễm thủy ngân hoặc kim loại nặng không?

Collagen từ cá biển có thể được kiểm tra các chất ô nhiễm như thủy ngân, chì, cadimi và asen, vì những chất này có thể hiện diện trong môi trường biển và tích lũy ở một số loài thủy sản. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng collagen từ cá biển mặc nhiên chứa lượng kim loại nặng gây hại cho sức khỏe.

Mức độ rủi ro còn phụ thuộc vào loài cá, vùng nguyên liệu, bộ phận được sử dụng và quá trình sản xuất, tinh sạch nguyên liệu. Các nghiên cứu kiểm tra collagen và collagen thủy phân từ cá đã phát hiện một số kim loại ở mức thấp hoặc không phát hiện được trong một số mẫu; những mẫu được nghiên cứu đều nằm trong giới hạn an toàn áp dụng.

Vì vậy, cụm từ “cá biển sâu” tự nó không bảo đảm collagen tinh khiết hơn, cũng không có nghĩa sản phẩm sẽ nhiễm nhiều thủy ngân hơn. Khi lựa chọn collagen, nguồn nguyên liệu có thể truy xuất và việc kiểm soát chất lượng của nhà sản xuất có ý nghĩa hơn cách quảng cáo “collagen từ cá biển sâu”.