Collagen Peptide Là Gì? Khác Collagen Thường Như Thế Nào?

Collagen peptide là gì?

Collagen peptide là những đoạn peptide có kích thước nhỏ được tạo ra bằng cách thủy phân collagen. Quá trình này cắt các chuỗi protein collagen lớn thành những đoạn ngắn hơn, giúp sản phẩm dễ hòa tan và thuận tiện hơn khi sử dụng trong thực phẩm bổ sung.

Collagen trong mô động vật có cấu trúc protein lớn và phức tạp. Khi được xử lý bằng nhiệt và các phương pháp phù hợp, collagen có thể chuyển thành gelatin; nếu tiếp tục thủy phân, các chuỗi protein được cắt nhỏ hơn nữa để tạo thành collagen thủy phân hay collagen peptides.

Vì vậy, “collagen peptide” không phải là một loại collagen hoàn toàn khác được tìm thấy sẵn trong cá hoặc bò. Đây là dạng collagen thu được sau quá trình xử lý nguyên liệu giàu collagen.

(Ảnh: Collagen nguyên bản, gelatin và collagen peptide khác nhau về cấu trúc và mức độ thủy phân)

Collagen peptide khác collagen thường và gelatin như thế nào?

Điểm khác biệt chính nằm ở kích thước và cấu trúc protein. Collagen nguyên bản còn giữ cấu trúc đặc trưng của collagen, gelatin là collagen đã bị biến tính và thủy phân một phần, còn collagen peptide được thủy phân thành những chuỗi peptide nhỏ hơn.

Chính khả năng hòa tan và đặc tính của các peptide có trọng lượng phân tử thấp khiến collagen peptide thuận tiện để đưa vào dạng bột, nước uống và nhiều loại thực phẩm bổ sung khác.

Collagen peptide được tạo ra như thế nào?

Collagen peptide được sản xuất từ nguyên liệu giàu collagen của động vật, sau đó collagen được chiết xuất và thủy phân để tạo thành các peptide có kích thước nhỏ hơn. Cá, bò, heo và gà đều có thể được sử dụng làm nguồn nguyên liệu.

Tùy nguồn collagen và công nghệ của nhà sản xuất, nguyên liệu có thể đến từ da, xương, sụn hoặc những mô giàu collagen khác. Quá trình sản xuất bao gồm nhiều bước xử lý, trong đó thủy phân bằng enzyme là một phương pháp thường được sử dụng để cắt các liên kết trong chuỗi protein.

Quá trình thủy phân có thể ảnh hưởng đến trọng lượng phân tử và đặc tính của peptide thu được. Vì vậy, không phải cứ ghi “collagen peptide” thì tất cả nguyên liệu và sản phẩm đều giống nhau.

Cơ thể hấp thu collagen peptide như thế nào?

Sau khi uống, collagen peptide vẫn đi qua hệ tiêu hóa chứ không được hấp thu nguyên vẹn rồi đi thẳng đến da. Phần lớn được tiêu hóa thành axit amin và các peptide nhỏ hơn; một số peptide chứa hydroxyproline có thể được hấp thu và xuất hiện trong máu.

Đây là điểm cần phân biệt với cách giải thích khá phổ biến rằng collagen peptide “thẩm thấu trực tiếp qua ruột rồi tìm đến nơi cơ thể đang thiếu collagen”. Cơ thể không phân phối collagen uống vào theo cách đơn giản như vậy.

Các nghiên cứu về chuyển hóa collagen thủy phân đã ghi nhận những peptide nhỏ như Pro-Hyp có thể xuất hiện trong tuần hoàn sau khi uống. Đây cũng là một trong những cơ sở để các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu tác động sinh học của collagen peptides.

Như vậy, ưu điểm của quá trình thủy phân là tạo ra các peptide có kích thước nhỏ và dễ tiêu hóa hơn collagen nguyên bản. Tuy nhiên, không nên chuyển điều đó thành những con số như “hấp thu gần 100%”, “nhanh gấp nhiều lần” hoặc khẳng định toàn bộ collagen uống vào sẽ được đưa đến da.

Collagen peptide mang lại lợi ích gì cho sức khoẻ?

Collagen peptide được nghiên cứu nhiều nhất trong thực phẩm bổ sung về khả năng hỗ trợ một số đặc tính của da như độ ẩm và độ đàn hồi. Một số nghiên cứu cũng xem xét collagen peptide đối với xương, khớp và các mô liên kết khác, nhưng mức độ bằng chứng không giống nhau ở từng mục đích sử dụng.

Đối với da, nhiều thử nghiệm lâm sàng và các phân tích tổng hợp đã ghi nhận sự cải thiện về độ ẩm hoặc độ đàn hồi sau khi sử dụng collagen thủy phân. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu hiện nay chưa hoàn toàn đồng nhất và chất lượng bằng chứng giữa các nghiên cứu còn khác nhau.

Vì vậy, collagen peptide phù hợp hơn khi được xem là một thành phần hỗ trợ chăm sóc da thay vì một chất có khả năng “tái tạo da” hoặc đưa collagen mới trực tiếp đến lớp hạ bì. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào sản phẩm, hàm lượng, thời gian sử dụng và nhiều yếu tố liên quan đến từng người.

Ngoài làn da, collagen còn đảm nhận nhiều vai trò trong cơ thể. Mời bạn tham khảo bài viết Tác dụng của collagen nếu muốn tìm hiểu vấn đề này đầy đủ hơn.

(Ảnh: Khả năng hòa tan tốt giúp collagen peptide thuận tiện khi sử dụng trong thực phẩm bổ sung)

Collagen peptide có phải lúc nào cũng tốt hơn collagen thường không?

Collagen peptide có nhiều ưu điểm khi dùng trong thực phẩm bổ sung vì dễ hòa tan, dễ tiêu hóa và đã được sử dụng trong nhiều nghiên cứu trên người. Tuy nhiên, không nên kết luận collagen peptide luôn tốt hơn mọi dạng collagen trong mọi mục đích sử dụng.

Mỗi dạng collagen có những đặc tính và ứng dụng khác nhau. Chẳng hạn, gelatin có đặc tính tạo gel hữu ích trong thực phẩm, còn một số dạng collagen không biến tính được nghiên cứu cho những mục đích khác với collagen peptides.

Nếu mục tiêu là lựa chọn collagen đường uống để chăm sóc da, collagen peptides là một dạng đáng quan tâm vì có nhiều sản phẩm sử dụng và đã có dữ liệu nghiên cứu trên người. Nhưng khi so sánh hai sản phẩm, bạn vẫn cần xem hàm lượng, nguồn nguyên liệu, các thành phần đi kèm và chất lượng của sản phẩm thay vì chỉ nhìn thấy chữ “peptide” rồi mặc định sản phẩm đó tốt hơn.

Collagen peptide có sẵn trong thực phẩm tự nhiên không?

Không, collagen peptide dùng trong các sản phẩm bổ sung không có sẵn trong thực phẩm tự nhiên. Collagen peptide được tạo ra bằng cách thủy phân collagen từ các nguyên liệu giàu collagen như da cá, da heo hoặc mô liên kết của động vật thành những đoạn peptide nhỏ hơn.

Khi collagen trong thực phẩm được nấu trong thời gian dài, cấu trúc của nó có thể biến đổi và tạo thành gelatin. Sau khi ăn, protein và peptide trong thực phẩm tiếp tục được hệ tiêu hóa phân giải trước khi cơ thể hấp thu.

Câu hỏi thường gặp về collagen peptide

Collagen peptide và collagen thủy phân có giống nhau không?

Trong thực phẩm bổ sung, hai thuật ngữ này thường được dùng để chỉ collagen đã trải qua quá trình thủy phân thành các peptide có trọng lượng phân tử thấp hơn collagen nguyên bản. Cách ghi tên có thể khác nhau giữa các sản phẩm, vì vậy bạn vẫn nên xem nguồn nguyên liệu, hàm lượng và thông tin của nhà sản xuất.

Collagen peptide có hấp thu 100% không?

Không nên khẳng định collagen peptide được cơ thể hấp thu 100% vì khả năng tiêu hóa và hấp thu còn phụ thuộc vào sản phẩm, thành phần peptide và từng người. Sau khi uống, collagen peptides tiếp tục được tiêu hóa; cơ thể hấp thu các axit amin và một phần peptide nhỏ chứ không đưa toàn bộ collagen nguyên vẹn từ ruột đến da.

Collagen peptide từ cá có tốt hơn collagen peptide từ bò không?

Không thể kết luận collagen peptide từ cá luôn tốt hơn collagen peptide từ bò chỉ dựa vào nguồn nguyên liệu. Nguồn collagen có thể ảnh hưởng đến đặc tính của sản phẩm, nhưng khi lựa chọn bạn còn cần xem hàm lượng, quá trình thủy phân, chất lượng nguyên liệu và mục đích sử dụng.

Collagen peptide loại nào phù hợp với người trên 30 tuổi?

Người trên 30 tuổi không cần một loại collagen peptide riêng chỉ vì đã bước sang độ tuổi này. Nếu sử dụng để chăm sóc da, bạn nên xem nhu cầu của làn da, hàm lượng collagen, thành phần đi kèm và khả năng sử dụng lâu dài; tuổi chỉ là một trong những yếu tố cần xem xét.

Nếu đang băn khoăn thời điểm nào phù hợp để bắt đầu bổ sung, mời bạn tham khảo bài viết Bao nhiêu tuổi nên uống collagen.

Nên uống collagen peptide dạng nước hay viên?

Dạng nước không mặc nhiên hấp thu tốt hơn dạng viên nếu cả hai đều cung cấp collagen peptides phù hợp. Điểm khác biệt thực tế thường nằm ở cách sử dụng, hàm lượng collagen trong mỗi khẩu phần, các thành phần đi kèm, khẩu vị và sự thuận tiện khi dùng hằng ngày.

Nếu đang lựa chọn giữa hai dạng này, mời bạn tham khảo bài viết Nên uống collagen nước hay viên để xem ưu và nhược điểm của từng loại.

Collagen peptide có dành cho người ăn chay không?

Phần lớn collagen peptides trên thị trường hiện nay có nguồn gốc từ động vật như cá, bò, heo hoặc gà nên không phù hợp với chế độ ăn chay loại bỏ hoàn toàn nguyên liệu động vật. Người ăn chay nên đọc kỹ nguồn nguyên liệu thay vì chỉ dựa vào những cụm từ như “collagen thực vật” trên tên sản phẩm.

Uống collagen peptide có gây nóng hoặc nổi mụn không?

Không có cơ sở để khẳng định bản thân collagen peptide luôn gây “nóng trong” hoặc nổi mụn, nhưng cũng không nên nói collagen peptide chắc chắn không thể liên quan đến triệu chứng mà người dùng gặp phải. Nếu xuất hiện nổi mụn hoặc khó chịu sau khi bắt đầu sử dụng, bạn nên xem toàn bộ thành phần của sản phẩm, lượng đang dùng và những thay đổi khác trong ăn uống, sinh hoạt.

Collagen peptide có phải thuốc không?

Collagen peptide có trong thực phẩm bổ sung không phải là thuốc điều trị bệnh. Sản phẩm có thể được sử dụng để bổ sung collagen hoặc hỗ trợ một số nhu cầu chăm sóc sức khỏe tùy công thức, nhưng không nên dùng để thay thế thuốc hay trì hoãn việc điều trị bệnh.