Quả Nhàu Có Tác Dụng Gì? Những Lợi Ích Đã Được Nghiên Cứu

Quả Nhàu Có Những Tác Dụng Gì Cho Sức Khoẻ?

Quả nhàu, có tên khoa học là Morinda citrifolia, đã được sử dụng từ lâu ở Việt Nam và nhiều vùng nhiệt đới khác. Loại quả này có mùi khá nồng, vị đặc trưng và thường được dùng dưới nhiều dạng như quả chín, nước ép hoặc ngâm với các nguyên liệu khác.

Những tác dụng được nhắc đến nhiều nhất của quả nhàu liên quan đến khả năng chống oxy hóa, một số chỉ số mỡ máu và cảm giác đau ở người có vấn đề về xương khớp. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có chưa đồng đều; nhiều nghiên cứu ở người còn nhỏ hoặc được thực hiện trên những nhóm đối tượng cụ thể. Vì vậy, quả nhàu nên được xem là một loại thực vật có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe, không phải thuốc chữa bệnh.

1. Hỗ Trợ Chống Oxy Hóa

Chống oxy hóa là một trong những tác dụng của quả nhàu được nghiên cứu đáng chú ý nhất. Cơ thể liên tục tạo ra các gốc tự do trong quá trình chuyển hóa và khi tiếp xúc với những yếu tố như khói thuốc, ô nhiễm hoặc các tác nhân gây stress oxy hóa. Khi lượng gốc tự do vượt quá khả năng tự bảo vệ của cơ thể, tế bào có thể chịu nhiều tổn thương hơn.

Một số nghiên cứu ở người hút thuốc lá nhiều cho thấy nước nhàu giúp giảm các chỉ dấu liên quan đến stress oxy hóa. Một nghiên cứu khác cũng ghi nhận sự giảm các dấu hiệu tổn thương DNA do quá trình oxy hóa ở nhóm sử dụng nước nhàu.

Đây là kết quả đáng quan tâm, nhưng cần hiểu đúng phạm vi của nghiên cứu. Những người tham gia chủ yếu là người hút thuốc lá và sử dụng một sản phẩm nước nhàu cụ thể, vì vậy không thể từ đó kết luận rằng uống quả nhàu sẽ “thải độc”, làm sạch cơ thể hoặc ngăn ngừa mọi bệnh tật.

2. Có Thể Hỗ Trợ Cải Thiện Một Số Chỉ Số Mỡ Máu

Một nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng trên những người hút thuốc lá nhiều ghi nhận sự cải thiện ở một số chỉ số như cholesterol toàn phần, LDL, triglyceride và hs-CRP sau khi sử dụng nước nhàu. Nhóm dùng giả dược không ghi nhận những thay đổi tương tự.

Kết quả này cho thấy quả nhàu có tiềm năng đáng quan tâm đối với một số chỉ số chuyển hóa và viêm. Tuy nhiên, nghiên cứu được thực hiện trên người hút thuốc lá nhiều, nên chưa thể khẳng định người có mỡ máu cao nói chung sẽ nhận được hiệu quả tương tự.

(Ảnh: Quả nhàu hỗ trợ cải thiện chỉ số mỡ máu, nhưng không thay thế thuốc điều trị)

Vì vậy, không nên hiểu rằng quả nhàu có thể chữa mỡ máu hoặc thay thế thuốc điều trị. Người đang có cholesterol hoặc triglyceride cao vẫn cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và không nên tự ngừng thuốc chỉ vì bắt đầu sử dụng nước nhàu.

3. Tiềm Năng Hỗ Trợ Giảm Đau Và Sức Khỏe Xương Khớp

Sử dụng quả nhàu khi đau nhức là kinh nghiệm đã được lưu truyền từ lâu trong dân gian. Đây cũng là một trong những hướng được các nghiên cứu hiện đại quan tâm nhiều hơn so với nhiều công dụng khác thường được gán cho loại quả này.

Một số nghiên cứu ở người đã ghi nhận những thay đổi tích cực liên quan đến mức độ đau và khả năng vận động. Tổng quan các nghiên cứu can thiệp trên người cũng cho thấy nước nhàu có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe khớp, dù bằng chứng hiện tại vẫn còn hạn chế và chưa đủ để xem đây là phương pháp điều trị bệnh xương khớp.

Vì vậy, cách diễn đạt phù hợp nhất là quả nhàu có thể hỗ trợ giảm cảm giác đau ở một số trường hợp. Không nên khẳng định quả nhàu “trị đau khớp rất hiệu quả”, càng không nên dùng thay thế việc chẩn đoán và điều trị khi đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận động.

4. Một Số Tác Dụng Khác Đang Được Nghiên Cứu

Ngoài ba nhóm lợi ích trên, các nghiên cứu về quả nhàu còn đề cập đến huyết áp, hoạt động miễn dịch, khả năng vận động và một số chỉ số sức khỏe khác. Một tổng quan về các nghiên cứu can thiệp ở người ghi nhận nhiều kết quả đáng quan tâm, nhưng chất lượng và quy mô của các nghiên cứu chưa đồng đều.

Điều này có nghĩa là quả nhàu vẫn còn nhiều tiềm năng để tiếp tục nghiên cứu, chứ không có nghĩa mọi công dụng được nhắc đến đều đã được chứng minh. Khi đọc một thông tin về lợi ích của quả nhàu, cần phân biệt giữa kết quả trong phòng thí nghiệm, nghiên cứu trên động vật và thử nghiệm trực tiếp ở người.

Đây là sự khác biệt rất quan trọng. Một hoạt chất có khả năng tác động lên tế bào trong ống nghiệm chưa chắc tạo ra hiệu quả tương tự khi con người ăn hoặc uống quả nhàu.

Những Công Dụng Của Quả Nhàu Được Đồn Thổi Nhưng Chưa Đủ Cơ Sở

Quả nhàu thường được giới thiệu với một danh sách rất dài các công dụng, từ thải độc, giảm cân, cải thiện trí nhớ đến trị mụn cóc và ngăn ngừa ung thư. Phần lớn những lời khẳng định này đi xa hơn những gì các nghiên cứu ở người hiện nay có thể chứng minh.

Quả Nhàu Không Được Chứng Minh Là Có Tác Dụng “Thải Độc”

Khái niệm “thải độc” thường được sử dụng rất rộng trong quảng cáo thực phẩm và thảo dược. Tuy nhiên, không có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy uống nước nhàu có thể loại bỏ độc tố khỏi cơ thể theo cách thường được quảng cáo.

Cơ thể vốn có các cơ quan đảm nhiệm quá trình chuyển hóa và đào thải như gan, thận, phổi và đường tiêu hóa. Vì vậy, không nên xem cảm giác tiêu chảy, đi tiểu nhiều hoặc những phản ứng khó chịu sau khi uống nhàu là bằng chứng cho thấy cơ thể đang được “thải độc”.

Chưa Có Cơ Sở Để Nói Quả Nhàu Chữa Ung Thư

Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật đã tìm hiểu khả năng tác động của các thành phần trong quả nhàu đối với tế bào ung thư. Tuy nhiên, kết quả tiền lâm sàng không đồng nghĩa với việc ăn quả nhàu hoặc uống nước nhàu có thể điều trị ung thư ở người.

Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để xem quả nhàu là phương pháp chữa hoặc ngăn ngừa ung thư. Người bệnh không nên sử dụng quả nhàu thay cho phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc những phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định.

Chưa Có Bằng Chứng Đáng Tin Cậy Về Tác Dụng Cải Thiện Trí Nhớ

Việc quả nhàu chứa các hợp chất chống oxy hóa không đồng nghĩa với việc loại quả này có thể cải thiện trí nhớ. Những lập luận như giảm cholesterol sẽ giúp máu lên não tốt hơn, từ đó tăng trí nhớ, chỉ là một chuỗi suy luận chứ chưa phải bằng chứng trực tiếp về tác dụng của quả nhàu.

Vì vậy, không nên giới thiệu quả nhàu như một sản phẩm tăng cường trí nhớ hoặc phòng ngừa suy giảm nhận thức. Đây là những vấn đề sức khỏe phức tạp và cần được đánh giá dựa trên bằng chứng riêng.

Không Nên Tin Vào Những Cách Chữa Bệnh Quá Cụ Thể

Những hướng dẫn như đắp quả nhàu để mụn cóc biến mất sau đúng 7 ngày, uống một lượng nước nhàu nhất định để chữa bệnh hoặc dùng càng nhiều khi bệnh càng nặng đều không nên được xem là hướng dẫn đáng tin cậy. Một kinh nghiệm được truyền miệng nhiều lần vẫn không tự động trở thành bằng chứng khoa học.

Điều này không phủ nhận hoàn toàn kinh nghiệm sử dụng quả nhàu trong dân gian. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa “đã được sử dụng từ lâu” và “đã được chứng minh có hiệu quả điều trị”, bởi đây là hai mức độ bằng chứng hoàn toàn khác nhau.

Hiểu Đúng Về Tác Dụng Của Quả Nhàu

Quả nhàu không phải là loại quả “thần kỳ” có thể chữa nhiều bệnh, nhưng cũng không nên phủ nhận hoàn toàn những giá trị đã được nghiên cứu. Bằng chứng ở người hiện nay đáng chú ý nhất ở khả năng chống oxy hóa, một số chỉ số mỡ máu và tiềm năng hỗ trợ giảm đau, sức khỏe khớp. Nhiều tác dụng khác vẫn cần thêm nghiên cứu trước khi có thể đưa ra kết luận chắc chắn.

(Ảnh: Cần hiểu đúng về tác dụng của quả nhàu, không nên thần thánh hoá)

Vì vậy, khi tìm hiểu quả nhàu có tác dụng gì, điều quan trọng là phân biệt giữa lợi ích đã có nghiên cứu ở người và những công dụng chủ yếu được truyền miệng. Nếu muốn sử dụng thường xuyên, bạn cũng nên tìm hiểu về tác hại của trái nhàu, bởi một loại quả có lợi không đồng nghĩa với việc phù hợp với tất cả mọi người hoặc có thể sử dụng tùy ý.

Quả nhàu chỉ là một trong nhiều loại thảo mộc được người Việt sử dụng từ lâu trong chăm sóc sức khỏe. Hiểu đúng giá trị và giới hạn của từng loại sẽ hữu ích hơn việc tin vào những lời đồn thổi quá mức hoặc kỳ vọng một nguyên liệu tự nhiên có thể thay thế cho việc điều trị bệnh.